SagLık BiLgisiKadin SagLıkLarı, Cinsel HastaLıkLar,

Amorotik kalıtsal akıl geriliği nedir ?
Küçük çocuklarda körlük ve geri zekâlılık gösteren öldürücü bir hastalıktır.

Bu hastalığın belirtileri nelerdir ?
Bebek altı aylık oluncaya kadar normal yolda gelişir. Bundan sonra gelişme duraklar ve gerileme başlar. Çocukta körlük, cansızlık, adale zafiyetleri ve daha sonra izpazmoz ve ihtilâç belirtileri görülür.

Bu hastalık neden ileri gelmektedir ?
Çocuk, aldığı gıdadaki yağlı maddeleri kullanma imkânına sahip değildir. Bu maddeler daha sonra beyinde toplanarak normal beyin hücrelerini tahrik eder.

Bu yetersizliğin neden ileri geldiği bilinmekte midir ?
Son zamanlarda yapılan araştırmalarda bebeğin kanında bazı enzimlerin eksik olabileceği tespit edilmiştir. Bu enzimler metabolizmada şeker türlerinden biri olarak görev yapmaktadırlar.

Bu durumun teşhisi nasıl yapılmaktadır ?
Gözlerin bir oftalmoskop’la muayene edilmesi yoluyla. Retinada kiraz kırmızısı karakteristik anormalliği olan bir nokta görülür.

Bu hastalık bir aile hastalığı mıdır ?
Evet. Bir ailede bu durumda olan bir çocuk varsa, bundan sonra gelecek her dört çocuğun birinde aynı hastalığın bulunması imkânı fazladır. Anne ve babada enzimlerde kısmî bir noksanlık olabileceği de tespit edilmiş bulunmaktadır. Anne ve babada da bu enzim eksikliği varsa, her dört çocuktan birinin bu hastalıkla doğması beklenebilir.

Amorotik kalıtsal akıl geriliği yalnız Yahudi ailelerinde mi görülmektedir ?
Özellikle Yahudi ailelerinde görülmektedir. Bu hastalığa yakalanmış çocukların % 95′i Yahudi’dir. Bu hastalık her 6000 Yahudi çocuğunun birinde görülürken, Yahudi olmayanların doğumlarında yalnız 600.000 çocuğun birinde rastlanmaktadır.

Tay-Sachs hastalığını önlemenin çareleri var mıdır ?
Evet. Bugünkü metotlarla annenin ve babanın çocuğa bu durumu verme istidatları olup olmadığı tespit edilmektedir. Anne ve babadan birinde enzim eksikliği varsa, o zaman doğacak dört çocuktan biri de bu eksiklikle doğabilecektir. Eğer anne ve babada da bu enzim eksikliği mevcutsa, böylece doğacak çocukların aynı hastalıkla doğma oranı çok daha yüksektir.

Eğer annede de, babada da enzim eksikliği varsa bu ailenin çocuk sahibi olması doğru mudur ?
Hayır. Çünkü doğacak çocuğun, bu öldürücü hastalıkla dünyaya gelme ihtimali çok yüksektir.

Bu durumda olan bir çocuk ne kadar yaşayabilir ?
Yaklaşık iki veya üç yıl. Bebeğin gıda alma imkânları her gün eksilir; devamlı kilo kaybederek izpazmoz arazları artar ve sonunda ölür.

Böyle bir çocuk hastaneye yatırılmalı mı ?
Hayır. Çünkü kendisine hastanede yapılabilecek her şey evde de yapılabilir. Ancak bu gibi hasta bir çocuğun çevresine zarar vermesini önlemek için, bir kronik hastalar kliniğine yatırılması gerekli olabilir. Bu gibi hastalıktan mustarip bir çocuğun anne, baba ve evdeki öteki çocuklar üzerinde olumsuz yönde psikolojik tesirleri olabilir.

Mongolizm nedir ?
Her doğan bin çocuğun üçünde rastlanan bir hastalıktır. Bazen bu hastalık «Down Sendromu» olarak da adlandırılır.

Mongolizm nasıl teşhis edilir ?
Çoğunun görüntüsünden. Kafa anormal derecede ufaktır, kaslar gevşektir. Gözler yukarı ve dışa doğru meyillidir. Burun köprüsü anormal derecede geniştir ve dil genellikle dışarıda sarkık durmaktadır. Eller geniş ve kürek biçimindedir. Avuçtaki çizgiler anormaldir. Boyun kısa ve geniştir; üstelik anormal bir kalp durumu da mevcut olabilir.

Mongolizm neden ileri gelir ?
Nedeni kromozomlardaki bir kusurdur. Normal bir çocukta kırk-altı kromozom varken, Mongolizmli bir çocuktaki kromozomlar kırk yedidir.

Mongolizm irsi midir ?
Hayır.

Genç annelerden fazla, daha yaşlı annelerin çocuklarında mı görülmektedir ?
Evet.

İlk çocuktan veya sonradan doğan bir çok çocuktan sonra dünyaya gelecek bir çocukta olması ihtimali daha fazla mıdır ?
Evet.

Bu durumu belirtecek özel kan testleri var mıdır ?
Evet. Kromozom etütleri bu durumun mevcudiyetini gösterecektir.

Mongolizmin tedavisi var mıdır ?
Hayır.

Mongolizmi önlemenin çareleri var mıdır ?
” Hayır yoktur.

Bu gibi çocukların büyüme ihtimâlleri var mıdır ?
Evet. Uzun yıllar yaşabilirler. Mongolizm hastalığı olanların kırk yaşına kadar yaşadıkları görülmüştür.

Mongolizmi olan bir çocuğun zekâsı hangi düzeye kadar yükselebilir ?
Genellikle bütün yaşantıları boyunca çocuğumsu ve çocuk mizaçlı kalırlar.

Mongolizmli çocukların mizaçları genellikle nasıl olur ?
Bu çocukların hoş, sevgi gösteren mizaçları bulunmaktadır. Bazen bir kuklayı andırırlar. Her zaman söz dinlerler, saldırgan olmazlar, kızmazlar ve herhangi bir davranış zorlamasına yer vermezler.

Bunların evde bakımları mümkün müdür ?
Evet. Çok vakalarda bu gibi çocukların evde bakılmaları mümkündür. Ancak bunların evde bulunmasının evdeki öteki çocuklar üzerinde olumsuz psikolojik tesirleri görülürse, hasta çocuğun bir bakımevine yerleştirilmesi tavsiye olur.

Mongolizm olan bir çocuk ne gibi bir hastaneye yerleştirilebilir ?
Geri zekâlı çocukları kabul eden herhangi bir kuruluş. Birçok yerde bu gibi çocukların bakımı için özel klinikler vardır.

Mongolizm vakası olan çocuklar eğitilebilir mi ?
Ancak sınırlı bir dereceye kadar.

Bunlara bir meslek öğretilebilinir mi ?
Evet. Bunların bazılarına kolay görevler verilebilir ve öğretilebilir.

Kendi kendilerini geçindirecek hale getirilebilirler mi ?
Pek seyrek. Bununla beraber «yüksek derece Mongolizm» düzeyinde olan bazı çocuklara haber taşıyıcı gibi basit görevler öğretilebilir ve bu gibilerin kendi kendilerini geçindirecek hale gelebilmeleri mümkün olur.

Bu duruma neden Mongolizm denmektedir ?
Gözlerin yukarıya doğru çekik olmasından ve yüzlerin Moğollara benzerliğinden.

Mongolizm yalnız beyaz ırkta mı olur ?
Hayır. Her ırkta olabilir.

Retrolental fibroplazi nedir ?
Bu hastalık çok küçük ve zamanından önce doğan ve daha çok sezaryen ameliyatı ile dünyaya getirilen çocuklarda rastlanan bir nevi körlüktür.

Bu hastalık neden ileri gelmektedir ?
Son zamanlara kadar bu bilinmemekteydi. Ancak şimdi retrolental fibroplazinin oksijen zehirlenmesinden ileri geldiği kesin olarak anlaşılmıştır.

Oksijen faydalı, hayat kurtarıcı bir gazdır. Oksijen zehirlenmesi nasıl meydana gelebilir ?
Çok küçük ve gelişmemiş çocuklara verilecek gereğinden fazla oksijen, gözlerin normal gelişmesini engeller ve bazı vakalarda körlüğe neden olabilir.

Günümüzde erken doğan çocuklarda ne oranda oksijen kullanılmaktadır ?
Erken doğan çocukların konduğu aygıtta «incubator» teneffüs ettikleri havanın en çok yüzde kırkı.

Erken doğan bütün çocukların oksijene ihtiyaçları var mıdır ?
Hayır. Yalnız zor nefes alabilenlerde bu ihtiyaç görülmektedir.

Retrolental fibroplazi vakaları tedavi edilebilir mi ?
Çok erken farkına varılan vakalar bazen tedavi edilebilmektedir. Daha sonra fark edilenleri tedavi etmek imkânı yoktur.

Hiyalin zar hastalığı nedir ?
Erken ve sezaryen ameliyatı ile doğan bebeklerde ve normal solunum mekanizmasını engelleyen bir hastalıktır. Aynı zamanda solunumda zorluk sendromu olarak da adlandırılmaktadır.

Hastalık ne zaman gelişir ?
Genellikle doğumdan sonraki yirmi dört saat içerisinde.

Çocuklar bu hastalıkla doğabilirler mi ?
Doğuşta hastalığın farkına varmak zordur. Bebekler genellikle doğumda ve doğumdan birkaç saat sonraya kadar normaldir. Ondan sonra nefes almakta güçlük çekmeye başlarlar.

Hastalığın belirtileri nelerdir ?
Çocuğun nefes alması zorlaşır, zamanla daha kötüleşir ve bir ile üç gün arası bir süre içerisinde çocuk nefesi kesildiğinden boğulup ölür.

Bu neden ileri gelir ?
Nedeni bilinmemektedir. Ancak akciğerlerin hava hücrelerinin satıh gerginliğinde meydana gelen değişikliklerin oksijenin kan dolaşımına kolayca girmesinin engellemesinden ileri gelebileceği sanılmaktadır.

Bu hastalık daima ölümle mi sonuçlanır ?
Hayır. Çok sayıda bebekler kurtarılabilinmektedir.

Hiyalin zar hastalığının tedavisi nedir ?
Sunî solunumla nefes verilmesi ve erken doğan çocukların yerleştirildikleri aygıtta nemliliğin arttırılması.

Bu durum retrolental fibroplazide olduğu gibi oksijen olumsuz yönde tesir etmez mi ?
Hayır. Çünkü oksijen konsantrasyonu yüksek olmamakta ve yalnız birkaç gün süreyle verilmektedir.

Bir çocuk bu durumdan kurtulursa normal bir yaşantısı olabilir mi ?
Bazı çocukların bu müdahale ile kurtulduğu ve normal yaşantıları olduğu başkalarının ise hayat boyunca sakat kaldıkları tespit edilmiştir.

Bu hastalığı önlemek için çareler var mıdır ?
En iyi çare erken bir doğumu önlemek için çaba sarf etmektir.

Yeni doğmuş bebeklerde salgın ishal nedir ?
Bu hastalığa hastanelerde bebekler için ayrılmış bölümlerde rastlanır. İshal adı da gösterdiği gibi, hastalığın en önemli tarafıdır. Koli basili denilen bir mikroptan ileri gelmektedir.

Bağırsak sisteminde koli basili genellikle bulunur mu ?
Evet. Bunların birçok türleri bağırsak sisteminde normal olarak bulunur; ancak mikropların bağırsaklarda mutaden bulunmayan türleri bu hastalığa neden olurlar.

Yeni doğmuş bebeklerde salgın ishal, başka mikroplardan da ileri gelebilir mi ?
Evet, çok kez bir virüs veya bir stafilokok bu hastalığın meydana gelmesine neden olabilir.

Bu ciddî bir hastalık sayılır mı ?
Evet.

Ölüme sebebiyet verebilir mi ?
Evet. Ancak geçmiş yıllara oranla günümüzde çok daha ileri tedavi metotları vardır.

Evde yapılan doğumlarda bu hastalığa rastlanır mı ?
Hayır.

Bu hastalık başka ishal türlerinden farklı mıdır ?
Evet, özellikle yalnız yeni doğmuş olan bebeklerde’ görülmesinden dolayı.

Bu tür ishal bulaşıcı mıdır ?
Evet.

Hastanenin bebek bölümünde bu mikrobun kaynağı nedir ?
Genellikle bir başka bebektir. Bu bölümde çalışan veya girip çıkan bir kişinin mikrop taşıyıcı (portör) olmasından da ileri gelebilir.

Salgın ishal daha gelişmiş olan çocuklarda da görülür mü ?
Evet. Bazen bir yaşını doldurmuş çocuklarda bile rastlanmaktadır.

Hastalık nasıl teşhis edilir ?
Laboratuarda dışkılardan bir kültür yaptırmak yoluyla.

Yeni doğmuş bebeklerde salgın ishalin tedavisi nasıl yapılır ?
Antibiyotik ilâçlarla hastalık kontrol altına alınabilmektedir.

Bu hastalık kaç günde tedavi olabilir ?
Yaklaşık olarak bir hafta.

Hastanenin bebek bölümünde bu hastalık görüldüğünde bu bölümü tecrit etmek gerekli midir ?
Evet. Ayrıca bu bölümde bulunan bütün bebeklere koruyucu antibiyotik ilâçlar verilmelidir.

Salgın ishalin yayılması nasıl önlenebilir ?
Temizliğe çok önem verilip böylece enfeksiyonları önlemekle.

Bu hastalığı önlemek için bir aşı var mıdır ?
Hayır yoktur.

Bu hastalığa tutulan bir çocuğun iyileştikten sonra özel bir bakıma ihtiyacı var mıdır ?
Genellikle yoktur.

Yeni doğmuş bebeklerde kanamalı hastalık nedir ?
Bu hastalık kendisini bebeğin hayatının ikinci ile beşinci günleri arasında gösterir ve deri içerisinde tükürük zarlarında göbeğinde, kanamalar görülür. Bazen makattan ve vajinadan kanama da görülür. Kusuntu ve idrarda da kana rastlanılabilir.

Bu tür kanamalı hastalık neden ileri gelir ?
Kan pıhtılaşma sisteminde bir mekanizmanın iyi çalışmamasından veya K vitamininin eksikliğinden ileri geldiği sanılmaktadır.

Tam bir teşhis için ne yapılmalıdır ?
Prothrombin kan pıhtılaşması testi yapılır. Bu testle pıhtılaşma mekanizmasının iyi çalışıp çalışmadığı tespit edilir.

Yeni doğmuş bebeklerde kanamalı hastalık nasıl tedavi edilir ?
Bebeğe enjeksiyon yoluyla damardan veya adaleden K vitamini verilir. Ciddî vakalarda nakil yoluyla taze kan verilmesi gerekmektedir. Bu şekilde durumu çabucak tedavi edilir.

Bu hastalıkta kalıcı sakatlıklar olur mu ?
Genellikle hayır. Yalnız beyine kanama yapabilecek çok ciddî bazı vakalarda ciddi yan tesirler görülebilecektir.

Bu durum nasıl önlenebilinir ?
Yeni doğmuş bebeğe bir K vitamini enjeksiyonu yapılmakla. Bu, genel olarak bütün vaktinden önce doğan bebeklere yapılmaktadır. Bazı hallerde anneye de gebeliği sırasında K vitamini verilmektedir.

Yeni doğmuş bebeklerde tefani nedir ?
Bu, doğan bebeğin hayatının ilk haftasında meydana gelen bir hastalıktır. Bu durumda bebek çok rahatsız, fazlasıyla sinirlidir ve kaslarını gayri ihtiyari oynatır. Bazen izpazmoza tutulur.

Tefani neden ileri gelir ?
Bu hastalık kandaki kalsiyumun eksik olmasından ileri gelir. Hastalık paratiroid guddelerin veya böbreklerin bozuk işlemesinden de ileri gelebilir. Ya da çocuğa verilen sütte kalsiyuma oranla fazla fosfor bulunduğu takdirde de meydana gelebilir.

Anne sütüyle beslenen bebeklerde de tefani görülür mü ?
Anne sütünde fosfor ve kalsiyum oranları tamam olduğundan bu hastalığa daha çok biberon ile beslenen çocuklarda rastlanmaktadır

Olumlu bir teşhis için ne yapılmalıdır ?
Kanda kalsiyum miktarını ölçecek bir kan testi gerekir.

Yeni doğmuş bebeklerde tefaninin tedavi yolları nelerdir ?
Hasta çocuğa damardan kalsiyum verilir. Bundan sonra mamasına
içinde kalsiyum bulunan bir solüsyon ilâve edilir.

Tedavi yapılmadığı takdirde ne gibi haller meydana gelir ?
Çocuğun sinirlilik hali artış gösterir ve izpazmoz geçirebilir. Bu durumda derhal kalsiyum verilmediği takdirde vahim bir hal meydana gelebilir.

Yeni doğmuş bebeklerde tefani hastalığı önlenebilir mi ?
Evet, bebeğin anne tarafından emzirilmesiyle veya her mamasına kalsiyum katılmasıyla.

Yeni doğmuş bebeklerde kan zehirlenmesi ne demektir ?
Genellikle bebeğin doğumunun ilk haftasında meydana gelen bir kan dolaşımı enfeksiyonu veya zehirlenmesidir.

Yeni doğmuş bebeklerde kan zehirlenmesinin sebepleri nelerdir ?
Deriden, tükürük guddelerinden, burun, ağız veya göbekten kana bakterilerin girmesinden ileri gelmektedir.

Bu mikroplar kana doğumdan önce mi sonra mı girmektedir ?
Bakteriler vücuda doğumdan önce veya sonra girmiş olabilirler; sonra da kan dolaşımına ulaşırlar.

Kan zehirlenmesinin belirtileri nedir ?
Gıda alamamak, kusmak, ishal, kilo kaybı, aşırı derecede rahatsızlık, yüksek ateş ve izpazmoz halleri.

Kesin teşhis nasıl elde edilebilir ?
Kanda bakterilerin bulunup bulunmadığını tespit etmek için kan kültürleri alınarak laboratuarda analize gönderilir.

Kan zehirlenmesinin tedavisi nasıl yapılır ?
Yeterli dozajlarda gereken antibiyotiklerin derhal verilmesiyle.

Kan zehirlenmesinin komplikasyonları olabilir mi ?
Evet. Zatürree, menenjit, peritonit, muhtelif organların apse yapması veya deri apseleri.

Bu hastalıktan iyileşme şansları nedir ?
Erken teşhis ve derhal tedaviye girişilmesiyle bu hastalıktan iyileşme şansı oranları yüksektir. Eğer hastalık erken teşhis edilmezse, enfeksiyon da ciddî ve hatta vahim ise, hasta çocuk, kısa bir süre içerisinde ölür.

Kan zehirlenmesi önlenebilir mi ?
Eğer annede doğumdan önce veya doğum sırasında herhangi bir enfeksiyon belirtisi görülmüşse. Bebeğe koruyucu ilâçlar verilmelidir. Çocuk herhangi bir deri veya göbek enfeksiyonu belirtisi gösterirse derhal, vakit kaybetmeden antibiyotik ilâçların verilmesine başlanmalıdır.

Pamukçuk hastalığı nedir ?
Genellikle bebeğin doğumunun ilk haftasının sonunda kendisini gösteren bir dil ve ağız hastalığıdır.

Pamukçuk hastalığı neden ileri gelir ?
Mantar veya mantar sınıfından ilkel bir bitkiden ileri gelen bir hastalıktır.

Bu mantar nereden gelmektedir ?
Genellikle vajinasında hafif bir mantar hastalığı bulunan anneden. Çocuk rahimden çıkarken bu mantarla enfekte olur. Mantarın gelişmesi yaklaşık bir hafta sürer. Hastalık, ayrıca enfekte olan bir çocuğun kullanmış olduğu biberon başlıklarından da başka bir çocuğa bulaşabilir.

Pamukçuk ciddî bir hastalık mıdır ?
Hayır, çok rastlanan bir hastalıktır.

Pamukçuğun tedavisi nasıl yapılır ?
Mor kantaron (gentian violet) bir çubuğa sarılmış pamuk ile hafif hafif bebeğin ağız, dil ve damağına sürülür. Ayrıca mantara karşı bir ilâç olan «Nystatin» yine bu şekilde sürülebilinir veya bebeğe yutturulur.

Pamukçuğun tedavisi uzun sürer mi ?
Hayır. Bir hafta ile on gün arası bebek tamamen iyileşir.

Pamukçuk önlenebilir mi ?
Eğer annenin vajinasında ifrazat yapan bir mantar hastalığı olduğu bilinirse, doğumdan önce tedavi edilmesiyle önlenebilinir.

Hastanelerde bebeklere ayrılan bölümde bir bebekte pamukçuk görülürse bu bebek tecrit edilmeli midir ?
Evet. Böylece hastalığın öteki bebeklere bulaşması önlenir. Hasta bebeğin bakımında kullanılan bütün kap, çatal, bıçak ve kaşıklar da ayrı tutulmalıdır.